WIV: Bouwen we onze eigen vernietigingsmachine?

Woensdag is het referendum over de #Sleepwet. Terwijl het kabinet leugens over deze WIV niet schuwt, en ministers bij Pauw zeggen dat stemmen niet hoeft in onze democratie, loopt je vrijheid ernstig gevaar.

Is de vraag in de titel over de top? Laten we eens goed kijken.

Feiten

Wat staat er in de nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (Wiv, ook wel Sleepwet genoemd)?

1. Onschuldige Nederlandse burgers worden voortaan massaal getapt door onze eigen veiligheidsdiensten. Je facebookberichten, chats, persoonlijke mails en telefoongesprekken kunnen voortaan worden afgeluisterd en jarenlang opgeslagen. Niet alleen metadata dus, maar gewoon alles, ook de inhoud.

2. Die diensten mogen voortaan ook je computer hacken. En je telefoon. Je energiemeter. Auto. En zelfs je pacemaker. Zelfs als je nergens van verdacht wordt. Oh, ze mogen dan ook nepinformatie achterlaten. Zodat het bijvoorbeeld net lijkt alsof je iets heel geks hebt geschreven.

3. De AIVD mag een geheime DNA databank beginnen. Waar ook de DNA profielen in bewaard worden van mensen die van niets verdacht worden.

4. Veiligheidsdiensten krijgen in de praktijk toegang tot alle databases die er over je bestaan. Je schooldossier, de belasting, je parkeerkaart, je medische dossier, wanneer je volgens je telefoonprovider of de gemeente op de Wallen was, hoe laat je naar bed gaat, wat je met je dokter bespreekt over je ziekte, of en welke porno je kijkt.

5. Het gaat daarbij niet om toegangsverzoeken per persoon, zoals nu, maar om directe geautomatiseerde koppeling naar de volledige database. Dat is het verschil tussen een dartpijltje en een atoombom. De geheime dienst kan dan meekijken bij elk gegeven wat er maar geregistreerd wordt.

6. Dat betekent dat ze in principe ook meekijken vóór eventuele anonimisatie. Dat verandert in één klap een enorme hoeveelheid data die nu relatief veilig over je vergaard wordt, want anoniem, in zeer explosief en persoonlijk materiaal. Materiaal wat makkelijk op straat kan komen te liggen, want het zou bepaald niet voor het eerst zijn dat een databank van de overheid wordt gehackt, of dat één of andere knullige of omgekochte ambtenaar gewoon zelf jouw persoonsgegevens ergens laat slingeren. Alleen: deze keer gaat het dan niet alleen om je naam of inschrijfnummer, maar ook over bijvoorbeeld de SOA die je ooit hebt gehad, of de inhoud van je gesprekken met een psychiater.

7. Alle gegevens die uit dat alles voort komen, mogen onbeperkt gedeeld worden met geheime diensten van buitenlandse mogendheden, dus bijvoorbeeld met Trump, Erdogan en zelfs regimes als dat van Saoedi Arabië. Er is geen beperking op. Sterker nog, onze veiligheidsdiensten mogen je data in bulk met buitenlandse geheime diensten delen voordat ze zelf weten wat er in staat. En… nog vóórdat er een toezichthouder naar heeft gekeken of die gegevens wel verzameld hadden mogen worden.

Werkelijkheid

Je houdt het niet voor mogelijk, en toch is dat wat er in de Sleepwet staat. Dat voorstel is al aangenomen door Den Haag. Ons kabinet wil het er niet eens meer over hebben. Maar, afgedwongen door bijna 400.000 Nederlanders die dat niet pikten, gaan we het er toch nog één keer over hebben.

Op woensdag 21 maart 2018 mag je je stem over de WIV laten horen in het referendum.
Je hebt in de media tot nu toe vooral te horen gekregen waarom je je daar vooral niet in hoeft te verdiepen. Ik ga je hier iets anders vertellen: waarom dit tot nu toe misschien wel de belangrijkste wet is waar je ooit je stem over kunt laten horen.

Het zou kunnen dat je sommige dingen die ik zeg zo schrikbarend vindt, dat je ze niet gelooft. Toch zijn ze waar. Het is belangrijk en goed als je mensen niet zomaar gelooft op hun blauwe ogen. Daarom vind je in dit artikel, zoals meestal op Grutjes, allerlei links naar bronnen. Zodat je het zelf kunt controleren als je ergens over twijfelt, en kunt zien dat we hier echt met heel serieuze shit te maken hebben.

Argumenten

We horen veel argumenten vóór en tegen de WIV. In deze rode uitklaptekst bespreek ik de belangrijkste, in een bewerking van een eerder artikel op Grutjes.

“Maar Grutjes, de overheid wil toch niet iedereen altijd afluisteren?”
Nee, niet héél Nederland zal continu afgeluisterd worden. Wat wel kan: maandenlang hele steden, of bijvoorbeeld alle communicatie naar een bepaald land gedurende een jaar, of iedereen die wel eens op GS reageert. Het is, ook volgens het kabinet zelf, juist de bedoeling om ‘in bulk‘, ‘stelselmatig en op grote schaal‘ te kunnen tappen.
Waar ik die citaten vandaan heb? Ik verzin ze niet, minister Plasterk zei het zelf, oa toen zijn wetsvoorstel in het parlement [expandsub0 title=’behandeld werd.’]

Minister Plasterk heeft gezegd dat hij wel in bulk wil afluisteren, maar niet zonder een gerichte opdracht zomaar een hele maand de stad Den Haag zal afluisteren. (Hij liet daarbij overigens nadrukkelijk de weg open om wel zo grootschalig af te luisteren mét een “gerichte opdracht”, en weigerde überhaupt om te zeggen waar de grens ligt van grootschaligheid. Ook had hij het steeds over “onderzoeksgerichte interceptie” maar weigerde die vage term verder te definiëren.)

Dat minister Plasterk niet te ver zal gaan geloven we wel. Want Plasterk is intussen geen minister meer.

Na Plasterk is er een nieuw kabinet aangetreden. In het regeerakkoord staat letterlijk: „Van het willekeurig en massaal verzamelen van gegevens van burgers in Nederland of het buitenland (‘sleepnet’) kan, mag en zal geen sprake zijn.”

Om te beginnen is dat een beetje onzinnig, als je tegelijkertijd nog steeds vertelt dat je bijvoorbeeld alle communicatie van alles en iedereen tussen Nederland en Syrië wil kunnen afluisteren – dat is immers echt wel massaal.

Dat dit kabinet niet zomaar altijd alles en iedereen tegelijk wil afluisteren kan an sich best waar zijn. Maar het staat niet in de wet.

Zoals hoogleraar Informatierecht Nico van Eijck zegt: wat daadwerkelijk in de WIV staat (artikel 48, de sleepnetbevoegdheid), kun je heel simpel samenvatten met: “Alles mag.
We hebben helemaal niks aan beloften in een regeerakkoord of plannen van een enkel kabinet, als het niet is geregeld bij wet. Want na dit kabinet komt er een ander, wat er heel anders over kan denken. [/expandsub0]

Verdacht

Belangrijk is dat niet alleen verdachten worden getapt, maar iedereen, ook onschuldige burgers waartegen geen verdenking bestaat en die op geen enkele manier een bedreiging vormen. Nogmaals, het gaat om stelselmatig en op grote schaal afluisteren.

‘Maar is er dan niemand die iets doet?’

Jawel. De Raad van State, adviesorganen, honderdduizenden burgers, talloze bedrijven zoals bijvoorbeeld KPN en Microsoft, de Nederlandse Vereniging van Journalisten, het College voor de Rechten van de Mens, Amnesty International en zo’n beetje alle privacy experts hebben gezegd dat dit wetsvoorstel een onveilig, antirechtstatelijk onding is. Maar het kabinet zet gewoon door.

Vandaar dat we hopen dat we ze woensdag in het referendum tot de orde kunnen roepen.

Lukt dat niet, dan geven we ook [expandsub01 title=’niet op.’] Privacy is een grondrecht wat niet voor niks in de Grondwet en verdragen beschermd wordt. Bits of Freedom en anderen bereiden al processen voor om via de rechter hopelijk een aantal kanten van de wet ongedaan te maken. Maar dan krijgen we niet meer de hele wet in de papierversnipperaar. Beter dus om de politiek met een massaal NEE te dwingen een betere wet te gaan schrijven.[/expandsub01]

‘Doe niet zo paranoïde. Onze overheid is best ok.’

Jawel, de Nederlandse overheid is voor haar burgers heel wat beter te pruimen dan de gemiddelde dictator.  Dat is waar.

Wat ook waar is, is dat de PVV de op één na grootste partij van het land is. Het is niet ondenkbaar dat Wilders ooit het land zal leiden. Het is ook niet ondenkbaar dat Wilders ooit van het toneel verdwijnt en wordt opgevolgd door een nog extremer figuur. Die krijgt dan automatisch de beschikking over alle data die nu over je verzameld worden.

Oops. Die extremere figuur is er al. Zijn partij heeft in de peilingen de tweede plaats intussen al overgenomen van de PVV. Hij heet Baudet, en hij dweept met fascisme.

‘Maar ik heb niks te verbergen…’

Oh ja? Mag ik je iets vragen: heb je gordijnen thuis? Doe je de Wc-deur dicht als je op je werk moet poepen?
Je vindt het toch niet erg als ik een webcam in je slaapkamer installeer? Wat was ook alweer je pincode?

Wat betekent privacy voor jou persoonlijk?  Foto: Kai Schreiber (CC by-sa 2.0)

Ontwikkeling van je identiteit

We hebben allemaal heel veel te verbergen. Sterker nog, het blijkt dat als je geen veilige ruimte hebt waar je jezelf kunt zijn zonder dat er continu iemand naar je zit te loeren, dat je dan je identiteit niet goed ontwikkelt. Je leert dan niet wie je eigenlijk bent, maar leert alleen maar om niet af te wijken, om je robotachtig te gedragen zoals alle anderen. Je ontwikkelt dan geen eigen persoonlijkheid.

Dat heeft met zelfcensuur te maken. Een heel praktisch voorbeeld: stel, je leest iets over het conflict in het Midden-Oosten. Of over kritiek op Erdogan. Durf je daar nog op te googelen als je weet dat elke website die je bezoekt kan worden opgeslagen, én doorgegeven aan buitenlandse diensten? Terwijl je komend jaar misschien net een leuke vakantie wilde boeken?

En hoe zit dat eigenlijk met journalisten, durven zij nog wel informatie te verzamelen over IS? Wat gebeurt er in hun dossier als ze een website van IS bezoeken? Is het wel gezond als zelfs journalisten niet meer alle informatie tot zich durven nemen?

Hoe democratisch is een land, als zowel de pers als het publiek zich begluurd weten en daardoor sommige dingen niet meer hardop durven zeggen?

Interesseert politiek je niet zo? Ok. Maar hoe vrij bespreek jij eigenlijk je seksualiteit met je partner als je weet dat één of ander regenjassentype mee kan luisteren, óók als je geen computer gebruikt maar gewoon face to face praat in een ruimte waar ook een computer, telefoon of Smart TV aanwezig is? Zelfs al staan die uit?

“Maar ze hebben echt geen tijd voor zo’n oninteressant iemand als ik”

Ah. Je denkt dat als je wordt afgeluisterd, dat er dan een echt mens de hele nacht op moet blijven om naar elk telefoongesprek te luisteren, of saaier nog, de hele dag via je Smart TV je huiskamer in te koekeloeren. Daar hebben ze toch helemaal geen tijd voor!

Inderdaad, dat hebben ze niet. Zo gaat het dus ook niet. De geheime dienst is geen detective zoals die op de BBC. Je wordt niet afgeluisterd door een mens, maar door een machine. Die machine is geprogrammeerd op woordherkenning (of bijvoorbeeld gezichtsherkenning.) Gebruik je bepaalde woorden, dan wordt je profiel automatisch in een bepaalde categorie opgedeeld. Profileren heet dat. En dat gaat lang niet altijd goed en kan grote consequenties hebben, want je wil echt niet in de dataset “zwarte lijst” terecht komen.
Ik kom er straks nog op terug.

Buitenlandse mogendheden

“Maar waarom zouden de AIVD of MIVD in godsnaam mijn gegevens delen met buitenlandse mogendheden?”

Omdat in de wereld van de geheime diensten de regel is: voor wat hoort wat.
Als wij bijvoorbeeld informatie willen van de Amerikanen over terreurdreiging, eisen zij wat terug.

Wat de VS het liefste wil, is geautomatiseerde toegang. Dan hoeft de NSA niet meer een verzoek te doen, maar kan ze gewoon zelf meekijken in dossiers, zelf aftappen op het internetknooppunt in Amsterdam (het op één na grootste knooppunt ter wereld), enzovoorts.
Precies dus wat de AIVD voor zichzelf heeft geregeld in de Sleepwet. Precies wat ze door die wet ook voor de Amerikanen, Israëliërs of willekeurig welk land kan regelen. Landen zullen daar zeker om gaan verzoeken, en als de Nederlandse geheime diensten denken dat ze in ruil serieuzer genomen zullen worden of zelfs informatie kunnen krijgen, zullen ze het ook doen.

Dat is geen fantasie.

Track(ing) record

Zo bleek dat de Nederlandse geheime dienst in 2013 in slechts één maand tijd de gegevens van 1,8 miljoen telefoongesprekken met de NSA heeft gedeeld. De minister bleek de Tweede Kamer ook nog eens meermaals verkeerd te hebben ingelicht hierover.
Toen ging het nog om metadata. Door de Sleepwet mag straks ook de inhoud van gesprekken én dossiers volledig gedeeld worden.

Nederland staat al langer bekend als het “makke schoothondje“, aldus Edward Snowden: “Jullie diensten werken in feite voor de Amerikanen. Ze voeren gewoon uit wat wij ze vragen”. Hij waarschuwt stevig tegen de WIV, die op onderdelen feitelijk verder gaat dan de bevoegdheden van de NSA en het grove misbruik daarvan, zoals hij dat in 2013 aan het licht bracht.

Panopticon

Een panopticon is een 18e eeuws ontwerp voor een gevangenis. Een panopticon is zo gebouwd, dat één enkele bewaker alle gevangenen in elke cel tegelijk kan zien, corrigeren en dresseren. Gevangenen weten dat, maar ze weten niet of er op dat moment een bewaker kijkt. Het blijkt dat gevangenen zichzelf gaan censureren.


In Oost-Duitsland werkte dat ook zo. Daar was het niet speciaal de architectuur of techniek, maar de hoeveelheid spionnen die voor een panopticon zorgde. De Stasi, de geheime dienst, had maar liefst 91.000 voltijdse medewerkers en 200.000 informanten in dienst. Één op elke vijftig Oost-Duitsers werkte voor hen. Het gevolg: mensen vertrouwden hun eigen partner, vriendin of zoon niet meer.

Het Nederlandse Sleepnet zal uiteindelijk dezelfde werking hebben: het is dan niet de hoeveelheid spionnen of vreemde architectuur, maar haast onbegrensde bevoegdheden en techniek die voor een panopticon zorgen.

Chantage

In een samenleving waarin de staat alles ziet, en al haar burgers als verdacht behandelt, ook als zij geen verdachten zijn, wordt iedereen chanteerbaar en kan alles leverage geven. Je bekentenis tegen een vriend dat je als puber wel eens iets hebt gedaan wat niet mag. Die ene keer dat je vreemd ging. Die keer dat je een filmpje keek wat je akelig vond en snel weg klikte, maar wat als je eigen overheid je dreigt dat gegeven publiek te maken?

Dit is allemaal niet denkbeeldig. Bij de werving van infiltranten door de Nederlandse AIVD wordt chantage heel vaak genoemd als middel om mensen te dwingen om in het geniep voor de dienst te gaan spioneren.

Maar misschien nog wel belangrijker dan daadwerkelijke chantage, is de veel grootschaliger denkbeeldige chantage. Ik bedoel het panopticon. Wie niet bekeken wordt, maar weet dat hij bekeken kán worden, laat zich makkelijker disciplineren en dresseren. Wie niet gechanteerd wordt, maar bang is voor chantage, leeft toch in een samenleving die zich in toenemende mate baseert op angst in plaats van vrijheid.

Profileren

Het grote toverwoord van veiligheidsdiensten is profilering. “We kunnen nou eenmaal niet iedereen letterlijk dag en nacht in de gaten houden”, zeggen ze met veel spijt in hun stem, “dus we moeten keuzes maken.”
Dat klopt, natuurlijk. Zelfs de Stasi had maar één spion per 50 mensen.

Wat handig zou zijn, is als je vooral mensen schaduwt die je ergens van verdenkt. Maar vreemd genoeg gebeurt dat nu juist niet. Het overgrote deel van de middelen en tijd van de geheime diensten gaat niet zitten in het onderzoeken en volgen van verdachten, maar in profilering.

Wat is profilering eigenlijk?

Bij profilering probeer je een schifting te maken op basis van persoonskenmerken. In sommige gevallen is dat handig. Als je als ouderwetse speurder bijvoorbeeld een massamoordenaar zoekt die met een HEMA wekker een bom heeft gemaakt, kan het handig zijn om eens naar iedereen te kijken die afgelopen jaar een HEMA wekker heeft gekocht.

Wat is nu het probleem?
Ten eerste is de geheime dienst geen ouderwetse politiespeurder, zoals je ze op de BBC nog steeds ziet. Ze maakt niet achteraf een daderprofiel van een misdrijf, om de boosdoener op te sporen. Nee, waar geheime diensten (en in toenemende mate ook de gewone politie) zich mee bezig houden is preventive policing. Ze proberen te voorspellen wie er in de fout zal gaan. Daarbij is niet de beweging om zoveel mogelijk onschuldige mensen uit te sluiten (De butler had een alibi), maar blijft iedereen verdacht. Het gaat er immers niet om of de butler deze keer onschuldig was, het gaat er om of de butler in theorie ooit iets verkeerds zou kunnen gaan doen.
Iedereen die Engelse detectiveseries volgt weet dat butlers soms wel eens iets doen. Maar, denken we, iedereen is onschuldig tot het tegendeel is bewezen.
Geheime diensten maken echter geen grapjes over butlers, ze verheffen dit soort fictie tot staand beleid. Waar we qua film aan moeten denken is niet een Engelse detectiveserie met roestige oldtimers die door een nostalgisch landschap rijden, maar Minority Report.

Zo blijken vliegtuigmaatschappijen bijvoorbeeld al jaren je maaltijdvoorkeur door te geven, plus een shitload aan andere geautomatiseerd verkregen gegevens. Je begrijpt: iedereen die een halal maaltijd bestelt is een butler in het kwadraat.

Etnische profilering

We hebben allemaal gehoord van etnische profilering. Dat is simpelweg een ander woord voor discriminatie. Het mag dus ook niet. Toch blijft het gebeuren. De politie zegt: “We moeten boeven vangen, en mensen met een donkere huidskleur worden veel vaker betrapt op iets wat niet mag.”
Wetenschappers zeggen: “Ja, hèhè, als je bijna nooit witte mensen controleert, en wel steeds mensen met een donkere huidskleur aan de kant zet, natuurlijk vind je dan meer bij die laatsten. Als je voortaan bijna alleen witte mensen zou controleren, zou je vooral bij hen verboden dingen vinden.”
Politie: “Ja, maar dat doen we niet, want in onze ervaring vinden we vooral vaak iets bij mensen met een donkere huidskleur.”
Wetenschap: “Arghl…”

Profilering betekent eigenlijk: Niet een individuele dader vervolgen op basis van bewijs, maar groepen mensen tot verdachte bestempelen op basis van vooroordelen.

‘Maar we moeten terrorisme bestrijden…’

Bijna alle aanslagplegers waren al bekend bij de veiligheidsdiensten voor ze een aanslag in Europa pleegden. Voorbeelden zijn de daders van aanslagen in Brussel en Parijs.

Het probleem is echter dat de diensten het zo druk hebben met het verzamelen en analyseren van absurde hoeveelheden informatie, dat ze helemaal geen tijd hebben om er daadwerkelijk iets mee te doen. Ja, de daders van Parijs en Brussel waren tevoren al als verdachte figuren in beeld, maar er zijn zovéél verdachte figuren in beeld.

De Sleepwet lost dit niet op, ze maakt het probleem nog veel groter. Nog meer enorme hopen zinloze informatie, nog meer hooi op de hooiberg.
En nog meer stimulans om geen gedegen speurwerk uit te voeren. In plaats daarvan laten we computers op basis van vooroordelen (die we algoritmes noemen), hele bevolkingsgroepen als verdachte aanmerken.

Belabberde technische mogelijkheden

In de jaren ’90 kwam aan het licht dat de voorloper van de AIVD, de BVD, in Zaanstad een dossier had aangelegd van alle leden van een speeltuinvereniging, omdat één van hen lid was van de CPN, een partij die toen gewoon in de Tweede Kamer zat. ‘Logischerwijs’ was iedereen waar hij mee omging dan ook staatsgevaarlijk, bedacht althans de dienst. In het geniep, zoals het een geheime dienst betaamt, ondernam ze actie.
De speeltuinbestuurders ontdekten langzamerhand dat er iets niet klopte, toen niemand van hen meer aan een baan kwam. Wat eerst toeval leek, bleek iedereen van de vereniging structureel te overkomen. Uiteindelijk kwam de reden bovendrijven: De BVD bleek potentiële werkgevers voor hen te waarschuwen.

Zoiets zou met de huidige staat van de techniek natuurlijk niet meer gebeuren. Of toch wel?

Misschien heb je wel eens gehoord van Facebook. Of Google. Dat zijn de twee grootste bedrijven ter wereld als het gaat om profilering.
Facebook en Google hebben ieder een grotere omzet dan het BNP van 40% van de landen in de wereld, zo groot zijn deze bedrijven.
En hun totale verdienmodel bestaat uit profilering. Niet vanwege terrorisme, maar vanwege reclame. Aan de hand van alles wat je op Facebook of Google doet, stellen deze bedrijven een profiel van je op, en dat verkopen ze aan adverteerders. Dat is waar ze van leven.

Ze zijn vele malen groter dan welke geheime dienst ter wereld ooit zal worden. Hun techniek vele malen verfijnder.

Heb je wel eens reclame gezien op Facebook of onder een dienst van Google?
En? Was die steeds goed op jou toegesneden?

‘De computer maakt geen fouten…’

Ik weet niet hoe het met jou staat, maar Facebook denkt bijvoorbeeld nog steeds regelmatig dat ik graag lid wil worden van PVV pagina’s, zo goed begrijpen ze me. Een vriend die pasgeleden vader werd, en naar luiers zocht, krijgt nu al weken reclame voor Tena Ladies te zien.
De middelen en dus nauwkeurigheid van geheime diensten is niet groter, maar kleiner. De omzet van Facebook was vorig jaar 27 miljard euro. De omzet van de AIVD is dit jaar 227 miljoen, dat is acht duizendste.

Dat is toch ergens ook goed nieuws? Dat geheime diensten met al die mogelijkheden en bevoegdheden nog steeds maar een stel vriendelijke sukkels zijn die maar een beetje aanklooien?

Nee. Als een veiligheidsdienst jou verkeerd profileert kan er meer gebeuren dan dat je de verkeerde reclame krijgt te zien. Het betekent dat je tot verdachte kunt worden verklaard terwijl het totaal onterecht is.
Je kunt op zwarte lijsten terecht komen, waardoor je geen baan, geen huis, geen vakantievlucht, bankrekening of verzekering meer kunt krijgen. En je kunt tegenwoordig als terrorismeverdachte zelfs maanden worden opgesloten zonder vorm van proces.

Een groot probleem is dat ook de mensen van opsporingsdiensten zelf, niet meer beseffen dat algoritmes gewoon maar idiote regeltjes zijn die iemand heeft bedacht, en die helemaal niet hoeven te kloppen. “De computer maakt geen fouten”, denkt men.
Vaak kunnen diensten bovendien helemaal niet zien wélk algoritme iemand tot risico heeft bestempeld, of waarom. En kunnen ze dus ook niet controleren of het wel waar is. En dus ben ik blijkbaar een PVV’er, en heb jij dringend Tena Ladies nodig, en is X staatsgevaarlijk, of we er zelf nu anders over denken of niet.

Schuldig tot het tegendeel bewezen is

Profilering werkt niet met bewijzen van onschuld. Er gaan geen vlaggen of lichtjes bij je naam branden wanneer je waarschijnlijk onschuldig bent. Nee, die gaan branden als er een reden is om extra op je te letten.

Meer data leidt niet tot betere profilering. Integendeel: Hoe meer data er over je is, hoe sneller er een vlag bij je naam komt. Omdat je halal eet, of omdat je iemand kent die bij een speeltuinvereniging zit, of omdat die oude vriend die je pasgeleden weer voor het eerst sinds jaren tegenkwam en toevoegde op Facebook laatst een website van IS bezocht. Omdat je je kind een keer naar de Eerste Hulp hebt gebracht toen het was gevallen. Omdat je vaak spijbelde toen je zelf jong was. Omdat je een tijd ziek bent geweest, of je hebt laten behandelen voor een depressie. Enzovoorts.

Je bent onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Dat is de basis van onze strafwet. Maar profilering werkt precies andersom. Profilering kijkt naar wat afwijkt, en wat afwijkt is verdacht.

Het gekke is dat de basis van onze wet, zo feitelijk in het omgekeerde wordt veranderd: iedereen heeft wel ergens een vlaggetje voor, en een vlaggetje betekent dat je misschien wel schuldig bent. Tot het tegendeel wordt bewezen – en dat terwijl er helemaal niemand is aangesteld die als taak heeft om de onschuld van mensen te bewijzen.

Hoe groter de bevoegdheden en de datastromen waarmee geprofileerd kan worden, hoe groter dus de foutmarge.

De boodschap is duidelijk.

In een samenleving waar je continu in de gaten wordt gehouden, en waar iedereen die afwijkt wordt geprofileerd, ben je simpelweg niet vrij.

Trouwens, weet je wat een ander woord is voor afwijken?
Innovatie.

Leugens

We horen de raarste dingen. De WIV zou bijvoorbeeld helemaal geen sleepnetwet zijn, volgens oa de NRC. Maar je kunt artikel 48 van de WIV gewoon hier lezen.

“aftappen, ontvangen, opnemen en afluisteren van elke vorm van telecommunicatie of gegevensoverdracht (…) ongeacht waar een en ander plaatsvindt”.

En de deskundigen zijn heel erg duidelijk over wat dit betekent. “Alles mag“, zegt bijvoorbeeld hoogleraar informatierecht Van Eijk.

Er was eigenlijk maar één deskundige die steeds zei dat er allemaal niks aan de hand was. Dat was Ronald Prins, van Fox IT.
Oh, die werkte vroeger trouwens zelf voor de AIVD.
Oh, die pleitte ook al steeds voor meer bevoegdheden voor de AIVD.
Oh, hij is intussen benoemd bij de TIB, de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden voor de Sleepwet. Zal aardig verdienen, neem ik aan.

Intussen liegt minister Ollongren. (En vice-premier De Jonge, Buma, Rob van Wijk en de AIVD liegen lustig mee.) Ze zei verschillende malen dat de diensten onder de oude wet geen kabels af mogen tappen. En dat is gewoon niet waar.
En dat weet ze. Ze heeft dat eerder zelf gezegd op vragen van de Tweede Kamer – maar nu het referendum naderbij komt weet ze ineens van niets.

AIVD baas Bertholee mocht zichzelf in de pro-WIV campagne uitnodigen voor een propagandapraatje in College Tour. De oh zo betrouwbare spionnenbaas kwam vertellen dat hij (zonder de WIV – die is dan blijkbaar toch niet nodig?) “tot vier aanslagen” heeft weten te voorkomen.
Ehm, “tot” vier aanslagen? Hoeveel zijn dat er dan?
Nou, zei Bertholee, dat kon hij niet zeggen, want, zegt hij letterlijk:
‘Ik heb het niet geteld”…

Bij Pauw horen we Rutte, minister De Jonge en Dijkhoff vandaag zelfs vertellen dat burgers in een democratie beter niet kunnen gaan stemmen.

Hoezo arrogantie van de macht?

Wantrouwen

De grote eis die deze politici aan ons stellen is eigenlijk deze:

“Jullie burgers moeten de overheid vertrouwen in haar wantrouwen van jullie burgers.”

En nou ga ik iets over vertrouwen zeggen

Weet je waarom de nazi’s in Nederland in verhouding veel meer joden konden vermoorden dan in de ons omringende landen? Omdat we al jaren keurig netjes hadden bijgehouden wie joods was, en waar ze woonden. We vertrouwden onze overheid daarmee.
De bezetter hoefde maar naar het gemeentehuis te lopen, en voila.

Grootschalig

We staan anno 2018 toe dat commerciële partijen als Facebook aan de hand van likes, vriendschappen en ongetwijfeld ook foto’s, ons indelen op basis van etniciteit, geloof, politieke overtuiging, gender, seksuele voorkeur, enzovoorts. Je kunt letterlijk advertenties inkopen bij Facebook die zich alleen op Afro-Amerikanen richten, of juist op witten of latino’s. Het bedrijf deelt je ook in als je nooit hebt gezegd wat je huidskleur of politieke overtuiging is.

AIVD hoofd Bertholee riep ergens dat Tinder veel meer van je weet dan de AIVD ooit zal doen.

Haha. Maar die vergelijking klopt voor geen meter. Facebook en Tinder hebben geen geweldsmonopolie, de staat wel. En je kunt kiezen of je op Tinder of Facebook gaat, maar niet wat de AIVD van je opslaat.

‘s Lands griezeligste grappenmaker vergat er bovendien even bij te zeggen dat de Sleepwet hem toestaat om op Tinder in te breken en alle data te ontvreemden. Dat hij ze ook gewoon een briefje kan sturen om geautomatiseerde toegang te vragen, en die dan vrijwel zeker krijgt. En dat als er iets versleuteld is, ze verplicht zijn de boel voor hem te ontsleutelen.

When the shit hits the fan

In 1943 konden verzetshelden nog een aanslag plegen op de kaartenbakken van het bevolkingsregister in Amsterdam, zodat de nazi’s minder slachtoffers konden maken.

Dat viel overigens toen al behoorlijk tegen: slechts 15% van de persoonsgegevens verbrandde, en de meeste verzetsmensen die erbij betrokken waren werden opgepakt en gefusilleerd. Toch redde de verzetsdaad velen – 15% van 80.000 mensen bestaat nog altijd uit 12.000 mensen.

In 2018 bestaan databestanden niet meer uit een kaartenbakje in één enkel pand. When the shit hits the fan again, kunnen we niet opnieuw een brandje stichten in een enkel datacentrum. De lichamen die door moderne nazi’s als minderwaardige lichamen, als te vernietigen lichamen worden gezien, kunnen dan per direct en zelfs op afstand getraceerd worden, zonder dat we er iets substantieels tegen kunnen doen. We hangen onze wereld vol met camera’s, wifisniffers, sensoren en surveillance. We slaan alles op. En nu koppelt de WIV al die ellende aan elkaar.

We zijn onze eigen vernietigingsmachine aan het bouwen. En nog nooit in de geschiedenis van de mensheid is die zo diep doorgedrongen in mensenlevens, zo efficiënt, zo alomtegenwoordig en zo krachtig geweest als nu.

Een vernietigingsmachine waarvan we hopen dat nooit iemand hem zal gebruiken, zonder dat de geschiedenis die hoop rechtvaardigt.

Mensen die zeggen: “Ik heb niks te verbergen”, bedoelen eigenlijk: “Ik hoor niet bij een minderheid, en fuck them.”

Godwin

“Maar de nazi’s waren een eenmalig ding waar je niets mee mag vergelijken!”

Misschien vindt je het interessant om te weten dat Godwin, ja, die van Godwin’s Law, zelf helemaal niet vindt dat je niks met de nazi’s mag vergelijken. Sterker nog, hij vindt dat we niet meer bang hoeven te zijn dat fascisme straks weer genormaliseerd wordt – omdat hij stelt dat het helaas al is gebeurd.

Hoewel de industriële vernietiging van mensenlevens in de Holocaust ongekend was, is massale vernietiging van bevolkingsgroepen helaas helemaal niet éénmalig. Van Koning Leopold en de 3 tot 10 miljoen slachtoffers van zijn privé kolonie, tot Stalin. Van de oorlog in Joegoslavië tot de genocide in Rwanda. Van de genocide op Rohingya tot Assad.
Fascisme noch genocide zijn éénmalig. In alle tijden zijn er mensen geweest die andere mensen ontmenselijkten, riepen dat ze dieren waren die vernietigd moesten worden. Ook nu.

We weten allemaal wie er in het westen in dit tijdsgewricht het slachtoffer zal gaan worden, als het opnieuw zover komt. Er gaat geen dag voorbij, ook in Nederland niet, zonder dat er iemand publiekelijk, in de media, moslims minderwaardig noemt.

Overdreven angsten

Je kunt vinden dat ik overdreven angsten heb. Prima.

Ik ga je iets vertellen waar ik pas echt van schrok.

De WIV voorziet in een Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. De lui die, ondanks deze zeer gebrekkige wet, moeten zorgen dat Nederland geen fascistische politiestaat wordt.

Ik had even gemist wie in die commissie was benoemd, tot ik er afgelopen week achter kwam…

Advocaat Jan Louis Burggraaf is benoemd tot lid van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Burggraaf is prominent lid van Forum voor Democratie, en hun beoogd minister van justitie als deze extreemrechtse partij ooit aan de macht komt.

Is Baudet een fascist?

Forum voor Democratie heeft Ramautarsing onder druk van buiten wel gewipt, maar geen afstand genomen van de opmerkingen van Ramautarsing over dat er daadwerkelijk menselijke rassen bestaan, en dat het ene ras dommer is dan het ander. In plaats van dit openlijke racisme te veroordelen, omarmt ze het.

Annabel Nanninga, de lijsttrekker van FvD in Amsterdam, heeft meermaals extreem antisemitische uitlatingen gedaan. Zij en de rest van de FvD hebben daar op geen enkele manier afstand van genomen.

Forum voor Democratie zaait stelselmatig twijfel over democratische instituties – let wel, zonder bewijzen, met fake-argumenten (want een ‘verkiezingswaarnemer’ controleert nu juist niet de software die inderdaad twijfelachtig is), puur om ze te ondermijnen.

De partij gelooft in een grote leider en doet aan persoonsverheerlijking.

Vrouwen zijn volgens Baudet minderwaardig. Hij praat verkrachting goed.

Baudet heeft het vaak over strijd. Over Europa blank houden.

Baudet haalt het ene na het andere nazi-idee van stal. Tot nu toe kwamen bijvoorbeeld deze fascistische samenzweringstheorieën al langs:

  • Kulturbolsjewismus
  • Omvolking
  • Entartete Kunst

En dan zijn er nog de voorvallen zoals deze.

Bij de PVV kun je nog zeggen dat Schreeuwwitje een racistische populist is en een protofascist, een voorstadium van fascisme. Blut, Boden und Baudet is simpelweg al een stadium verder.

Is Burggraaf dan ook meteen een fascist?
Hmm. Misschien hadden we een minder emotionele tweet de wereld in moeten sturen? Of misschien moeten we Burggraaf verstandig genoeg achten om in staat te zijn om te bedenken met wat voor een soort partij hij zich (diep) ingeeft.

Is dit een oproep om iemand iets aan te doen?

Nee, godverdomme. Keer op keer gebruikt extreemrechts de Pimwin om criticasters het zwijgen op te leggen. Maar constateren dat uitspraken die Baudet toch echt zelf doet, zijn wat ze zijn, is geen oproep tot geweld. Het is juist een oproep tégen geweld.

Nogmaals, vind je dit artikel over de top? Wat ik over de top vind, is wat wij aan controle en privacyschendingen optuigen om terrorisme tegen te gaan. Je hebt in Nederland exact 1.185 keer zoveel kans om te overlijden doordat je uit je bed valt, als door moslimterrorisme. Dát we terrorisme tegengaan, ja, natuurlijk. Maar door deze wet neemt de veiligheid niet toe, maar juist af.

Stemadvies

Ik ga je niet vertellen op welke partij je moet stemmen. Óf je moet stemmen. Maar ik hoop dat je tegen de Sleepwet stemt. En dat als je op een partij stemt, je voor een vriendelijke, open partij kiest. Voor vertrouwen in plaats van wantrouwen tegen alle burgers. Voor een inclusieve partij in plaats van voor racisme.

Maar alsjeblieft, ga naar dat lokaal, en stem tegen de WIV.

Oók als je tegen referenda bent. Want we hebben gewoon de luxe niet om dit middel tegen de Sleepwet te laten liggen.

Ga ervoor morgen!

Een almachtige geheime dienst en een almachtige minister, die door niemand meer werkelijk gecontroleerd wordt, die overal mag inbreken, nepinformatie mag planten en in elke porie van onze samenleving haar tentakels heeft zitten, of die porie nu iets verdachts doet of niet.

Deze wet behelst de grootste privacyschending die maar denkbaar is, zonder dat nut of noodzaak ook maar enigszins aannemelijk is gemaakt, en zonder dat er werkelijk toezicht bestaat. Want nog voor er van toezicht of controle sprake is, mogen alle vergaarde data al onbeperkt met onomschreven buitenlandse mogendheden gedeeld worden.

De WIV hoort maar op één plek thuis, en dat is in de prullenbak, onder een dikke laag excuusbrieven.

 

Credits

Fotocollage header door Grutjes op basis van:
By Matthew Millson (https://www.flickr.com/photos/isafmedia/4308231405) [Public domain], via Wikimedia Commons
Rood potlood door inproperstyle https://pixabay.com/nl/pen-kleurpotlood-rood-1080452/ CC0
en idee van Blaffen (Gewusst / nicht gewusst)

Tentoonstelling privacy: photo by Kai Schreiber (CC by-sa 2.0)

Panopticon: photo by I, Friman [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html), CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) or CC BY-SA 2.5-2.0-1.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5-2.0-1.0)], via Wikimedia Commons

Geen Sleep.net: (illustratie visboten) by Bits of Freedom, gebruikt met vriendelijke toestemming.

2 gedachten over “WIV: Bouwen we onze eigen vernietigingsmachine?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *